Anasayfa Makaleler Beşeri Bartolomeu Dias

Bartolomeu Dias

460
0
PAYLAŞ

Bartolomeu Dias, Portekizli denizci ve kaşif. Doğum tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte 1450 olduğu öngörülmektedir. Afrika kıtasının en güney ucu olan Ümit Burnu’nu ilk kez gemiyle dolaşan kişidir. Yaşamının ilk yıllarına ilişkin çok bilgi yoktur. Kraliyet sarayında yaşa­mıştır. Bu nedenle birçok bilim kişisiyle tanışma olanağı bulmuştur. Lizbon’da Alman kozmografya bilgini Martin Behaim’in öğrencisi olmuştur.

15. yüzyılın ikinci yarısında Portekiz, güçlenen de­niz gücüne koşut(paralel) olarak yeni topraklar elde etmek ve denizleri denetleyebilmek için büyük çaba gösteriyor­du. Bu sırada kral olan 5. Afonso, oğlu Prens Joao’ya Portekiz’in, Afrika’da Gine ile olan ticaretinin denet­lenmesi ve Güney Afrika kıyılarının araştırılması görevini vermişti. Bu bölgeleri yabancı gemilere kapatmayı amaçlayan Joao, kral olunca keşif gezileri düzenlenmesini istedi. Ulaşılan bölgelere dikilmek üzere denizcilere üzerinde krallık arması bulunan, ulaşılan topraklarda Portekiz’in egemen olduğunu gösterecek “padröe” denilen im(işaret) taşları verildi. 22°10′ Güney’e dek inen ilk yolculuk Hint Okyanusu’na ulaşamayınca Kral 2. Joâo, yeni bir yolculuğun komutasını Dias’a verdi. Amaç Hindistan ve çevresindeki baharat ticaretini ele geçirmek ve Afrika kıtasının en güney ucuna erişmekti.

Dias, 1487’de Portekiz’in başkenti Lizbon’dan üç gemi ile ayrılarak, birkaç ay içerisinde daha önce hiçbir Avrupalı kaşifin gidemediği denli güneye ilerledi. Namib Çölü kıyılarını geçen Dias, bugünkü Güneybatı Afrika’da Lüderitz Körfezi’nde karaya çıkarak bir padröe dikti. Dias, ilk yolculuğun yöneticisi Diogo Cao’nun diktiği padröeyi geçmişti.

Daha sonra güçlü bir fırtınaya yakalanan Dias, karayı gözden yitirdi. 13 gün güneye doğru yol aldıktan sonra karayı görmek umuduyla do­ğuya döndü. Hiçbir şey göremeyince de kuze­ye yöneldi ve sonunda Afrika’nın güney kıyılarında Mosselbaai’ye ulaştı. Kıyıdaki yüksek dağların önünden geçerek Algoa Körfezi’ne girdi. Gemicilerin yolculuğun güçlü­ğünden yakınmaya başlamaları üzerine iki ya da üç gün daha yol aldıktan sonra geri dönmeye karar verdi. Bu arada Afrika kıyıla­rının kuzeye doğru döndüğünü ve böylece Hindistan yolunun açıldığını gördü. Dias, gerçekte bilmeden Ümit Burnu’nu dolanmıştı.

Dias’ın yolcululuğu

Geri dönüş yolunda kıyı boyunca ilerleyen Dias böylece Ümit Burnu’nu gören ilk Avru­palı oldu ve buraya Fırtınalar Burnu adını verdi. Portekiz kralı ise bu keşfin şans getire­ceğin e inanarak oraya bugünkü adı olan Ümit Burnu denmesini istedi. Dias, 16 aydan çok süren bu keşif gezisinden sonra, 1488 Aralık’ında Portekiz’e geri döndü. Kral 2. Joao’nun ölümüne dek başka bir görev verilmedi. Onun yerine geçen 1. Manuel ise, Dias’ı 1497’de Vasco da Gama’ya yardım etmekle görevlendirdi. Başlayan yolculukta Dias, Yeşil Burun Adaları’na dek Gama’ya eşlik etti, daha sonra geri döndü. Vasco da Gama’nın dönüşünde 1. Manuel, yeni hazırlanan Pedro Alvares Cabral yönetimindeki filoda da Dias’a görev verdi. Dias’ın görevi altın dışsatımı yapan Sofala Limanı’nda bir yerleşim kurmaktı. Rastlantı sonucu Brezilya’yı bulan kurul, bu ülkeden 2 Mayıs 1500’de ayrıldı. Yolculuk sırasında 29 Mayıs 1500 yılında Güney Afrika açıklarında yakalandığı fırtınada yaşamını yitirdi.

Dias’ın keşifte kullandığı üç gemiden birinin taklidi, Dias Müzesi, Güney Afrika.

Kaynakça

http://www.robinsonlibrary.com/geography/geography/discoveries/dias.htm

http://www.joh.cam.ac.uk/library/library_exhibitions/schoolresources/exploration/dias_da_gama

MsXLabs.org & Morpa Genel Kültür Ansiklopedisi

BİR YANIT BIRAK

Lütfen yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı buraya giriniz