Anasayfa Haberler Ozon Deliği Büyüdü

Ozon Deliği Büyüdü

28
0
PAYLAŞ

Kopernik Atmosfer İzleme Servisi (CAMS), ozon katmanında Antarktika’nın üstünde bulunan deliğin son yılların en büyüğü ve en derini olduğunu açıkladı.

Avrupa geneline yayılmış 30’dan çok birimin desteğiyle, Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezince (ECMWF) yürütülen CAMS, ozon deliğinin en büyük boyuta ulaştığını açıkladı.

Hem uydu hem de yerdeki istasyonlardan gelen verilerin sonuçlarını karşılaştıran bilimciler stratosferdeki ozon derişiminin (konsantrasyon) Antarktika’nın yaklaşık 20-25 kilometre üzerinde sıfır düzeyine yaklaştığını onayladı.

Ozon katmanının kalınlığı ise aynı bölgede 100 Dobson biriminin altında kaldı. Bu miktar katmanın olağan kalınlığının üçte birine denk geliyor. Bu olayın yaşanmasının nedeni ise kutupta kuvvetli, sürekli ve çok soğuk bir çevrimin (vorteks) oluşması.

“Montreal Protokolü uygulanmaya devam edilmeli.”

Her yıl ozon deliklerinin gelişme biçimlerinde çok değişimler oluştuğunun altını çizen Kopernik Atmosfer İzleme Servisi yöneticilerinden Vincent-Henri Peuch, “2020 ozon deliği 2018’de oluşan ve ciddi düzeyde büyük deliğe benziyor ve yaklaşık 15 yıldır görülenler arasında ilk sıralarda yer alıyor.” dedi.

“Son haftalarda Güney Kutbu’na Güneş ışıklarının yeniden ulaşması ile bölge üzerinde ozon katmanının yoksullaştığını gözlemledik. 2019’daki özel meteorolojik nedenlerden dolayı olağan dışı küçük ve kısa süreli olan ozon deliklerinden sonra bu sene oldukça büyük bir tane kaydettik. Bu da ozon katmanını tüketen kimyasalların salımlarını yasaklayan Montreal Protokolü’nü uygulamaya devam etmemiz gerektiğini doğruluyor.”.

CAMS, var olan durumuyla ilgili yüksek nitelikli verileri sürekli olarak izleyerek ozon katmanını korumaya yönelik uluslararası çalışmalara katkıda bulunuyor. Katmandaki evrimi yakından izlemek için atmosferin bilgisayar modelleri, uydulardan ve bölgedeki istasyonlardan alınan ölçümlerle birleştiriliyor. Stratosferik ozon katmanı, gizil (potansiyel) olarak zararlı morötesi (ultraviyole) ışınların ışınımından (radyasyon) koruyan bir kalkan görevi gördüğünden, değişiklikleri izlemek de oldukça önemli.

Ozon Deliği Nasıl Oluşur?

Klor ve brom içeren maddeler, karanlıkta kimyasal olarak inaktif kaldıkları kutup çevrimlerinde birikir. Çevrimlerdeki sıcaklıklar -78 °C’nin altına düşebilir ve kimyasal tepkimelerde önemli bir rol oynayan Polar stratosferik bulutlarda buz kristalleri oluşturur. Güneş ışınları çevrimde kimyasal olarak etkin klor ve brom atomları salar ve bu da ozon moleküllerini hızla yok ederek deliğin oluşmasına neden olur.

Kaynak

Euronews

PAYLAŞ
Önceki makaleAy’da da Yaşam Olabilir
Sonraki makaleAlp Buzullarının Erimesi Tarihi Aydınlatıyor
1992 yılında Bursa'da doğdum. İlk ve orta öğrenimimi Bursa'da tamamlayıp İstanbul Üniversitesi Coğrafya Bölümü'ne giriş yaptım. Okurken çektiğim Türkçe coğrafi kaynak sıkıntılarını gidermek adına Ekopangea'nın kurulmasına önayak oldum.

BİR YANIT BIRAK

Lütfen yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı buraya giriniz