Anasayfa Haberler Alp Buzullarının Erimesi Tarihi Aydınlatıyor

Alp Buzullarının Erimesi Tarihi Aydınlatıyor

26
0
PAYLAŞ

Bilimciler iklim değişikliğine bağlı küresel ısınma nedeniyle Alp Dağları’nda yer alan buzulların eridiğini ve çokça değerli kazı bilimsel (arkeolojik) sit alanının ortaya çıktığını açıkladı. Araştırmacılar, yaptıkları son keşiflerle binlerce yıl önceki insan yaşamına ilişkin çarpıcı ayrıntılar sunan 5300 yaşındaki bir savaşçı bedeni ile yüzlerce tarihî nesneyi gün yüzüne çıkardı. Ancak, uzmanlar buzulların erimesi nedeniyle tarihî kalıntıların bozulma ve talan edilme riskiyle karşı karşı olduğu konusunda uyardı.

Gelecek Yüzyıla Dek 3/4’ü Yok Olabilir

Bilimciler, iklim değişikliği nedeniyle Alpler boyunca dağılmış olan yaklaşık 4000 buzulun %95’inin bu yüzyılın sonunda tümüyle eriyeceğini düşünüyor. Şu durumda bir bölümü eriyen buzullar nedeniyle Alplerde değerli kazı bilimsel sit alanları da gün yüzüne çıkıyor.

Kazı bilimciler, son dönemde yaptıkları keşiflerde, buzların eridiği alanlarda yaklaşık 6000 yıllık bir ip, eski bir ahşap yontu (heykel),  milattan önce 2800 yılına ilişkin tarih öncesi bir adamın kalıntıları ile bağcıklı ayakkabılar ve bölgelerdeki diğer yitik hazineleri ortaya çıkardı.

Isınan dünya bu olağanüstü kalıntıları ortaya çıkarmasına karşın, kazı bilimciler zamana karşı yarışıyor. Çünkü buz tarihî kalıntıları koruyor ve buzların erimesi keşfedilmemiş birçok tarihî hazineyi bozulmaya ve talana karşı riskli durumda bırakıyor.

AFP’ye konuşan Kazı Bilimci Regula Gubler, “20 yıl içinde buzlar tümüyle eriyecek ve çoğu buluntu yok olacak. Deri, ahşap, huş ağacı kabuğu ve dokuma ürünleri gibi malzemeler, buzul ermesinden kaynaklanan toprak kayması nedeniyle tümüyle yok olabilir. Ayrıca hazine avcılarına karşı da bilimcilerin elini çabuk tutması gerekiyor.” sözlerini kullandı.

Öte yandan, eriyen buzullar nedeniyle o denli yeni araştırma alanı ortaya çıktı ki “buzul kazı bilimi” adı verilen bir bilim dalı doğdu.

Kazı bilimciler, iklim değişikliğinin yıkıcı karşılıklarının bilincinde olsalar da, birçoğu bunun binlerce yıl önceki dağ yaşamına ilişkin çarpıcı keşiflere yönelik bir olanak yarattığını düşünüyor. Marcel Cornelissen ise bu durumdan yararlanan bir uzman.

Geçen ay İsviçre’nin doğusundaki Uri kantonundaki Brunifirm Buzulu’nun yakınında bir kazı gerçekleştiren Cornelissen, “Kazı biliminin şu ana dek çözemediği bir bölümüne ışık tutan çok etkileyici keşifler yapıyoruz.” dedi.

Bununla birlikte, tarih öncesi insanların dağların tepesine tırmanmaya cesaret edemediğine inanılıyordu, ancak son dönemlerde ortaya çıkan kimi bulgular tam tersini ortaya koydu.

Gubler ve takımı, geçtiğimiz ay Alplerdeki Schnidejoch Geçidi’nde 6000 yıldan daha eski olduğuna inanılan düğümlü bir sak elyaf dizisi buldu.

2003 yılında, aynı bölgede kazı yapan farklı bir takım, milattan önce 3000 yılına ilişkin bir ok buldu. Daha sonra, yapılan çalışmalarda milattan önce 4500’e dek uzanan yüzlerce başka eşya ile birlikte bir çift deri pantolon ve ayakkabı bulundu.

Uri kantonundan Kazı Bilimci Christian auf der Maur, bulgunun ‘gerçekten istisnai’ olduğunu söyleyerek, “Artık insanların tarih öncesi dönemde dağlara tırmanarak kristal ve diğer değerli taşları aradığını biliyoruz.” sözlerini kullandı.

Alplerin En Önemli Keşfi Ötzi

Alplerdeki en ünlü keşiflerden biri ise 1991 yılında İtalya’nın Tirol bölgesinde bulunan Ötzi adlı 5300 yaşındaki bir savaşçının korunarak günümüze kalan bedeniydi.

Cornelissen, buzul alanlarının kazı bilimsel gizilinin (potansiyel) anlaşılması için yüksek olasılıkla “çok geç” kalındığını da sözlerine ekledi. “Buzulların geri çekilmesi şimdiden ilerleme gösterdi ve kalıntılara zarar verdi. Başka bir Ötzi bulacağımızı sanmıyorum.” dedi.

Buz adam Ötzi

Öte yandan, kazı bilimcilerin, aşırı soğuk havalar nedeniyle, buluntulara karşı onları uyarmak için yaban doğaya meydan okuyan yürüyüşçülere güvenmesi zaman zaman sorun yaratıyor.

1999’da İtalyan yürüyüşçüler, Güney Wallis kantonundaki Arolla Buzulu’nda ağaçtan oyulan bir insan figürü buldular ve uzmanları haber vermek yerine onu oturma odasının duvarına astılar. Söz konusu tarihî yapıt geçen yıl kazı bilimcilerce kurtarıldı ve 2000 yıl öncesine ilişkin olduğu açıklandı.

Sion’daki Wallis Tarih Müzesinde bir kazı bilimci olan Pierre Yves Nicod, “Son 30 yılda Alplerde bu türden kaç tane nesnenin toplandığını ve şu anda oturma odası duvarlarında kaç tanesinin asılı olduğunu’ bilmediğini belirterek, “Bu tür yapıtlarla karşılaşma olasılığı yüksek olan popülasyonları acilen duyarlı duruma getirmemiz gerekiyor. Yaşanan kazı bilimsel bir acil durum.” sözlerini kullandı.

Kaynak

Ntv

PAYLAŞ
Önceki makaleOzon Deliği Büyüdü
Sonraki makaleOrionid Gök Taşı Yağmuru Geliyor
1992 yılında Bursa'da doğdum. İlk ve orta öğrenimimi Bursa'da tamamlayıp İstanbul Üniversitesi Coğrafya Bölümü'ne giriş yaptım. Okurken çektiğim Türkçe coğrafi kaynak sıkıntılarını gidermek adına Ekopangea'nın kurulmasına önayak oldum.

BİR YANIT BIRAK

Lütfen yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı buraya giriniz