Anasayfa Makaleler Fiziki Tristan da Cunha

Tristan da Cunha

566
0
PAYLAŞ

Tristan da Cunha Takımadaları, St. Helena ve Ascension ile birlikte İngiliz Denizaşırı Toprakları’nın bir bölgesini oluşturan adalar grubudur. Tristan da Cunha Takımadaları’nı ise Nightingale, Inaccessible ve Gough adalarıyla birlikte takımadaya adını veren Tristan da Cunha oluşturmaktadır.

Takımadaları 1506’da Portekizli bir kaşif olan ve buradaki en büyük adaya adını kazandıran Tristan da Cunha keşfetmiş ve Portekiz Krallığı’na katmıştır. Napolyon, 16-18 Haziran 1815 tarihlerinde gerçekleşen Waterloo Savaşı sonrasında İngilizler tarafından St. Helena Adası’na sürgüne gönderildiğinde Fransızlar Napolyon’u kurtarmaya çalışırken gelen Fransız güçlerini önlemek için İngilizler bu adayı işgal etmiş ve askeri bir üs olarak kullanmışlardır.

“İngilizler, St.Helena’daki Napolyon’un kurtarılmasını önlemek için neden Tristan da Cunha’yı  işgal ettiler?” diye sorabilirsiniz. Bu sorunun yanıtı şöyle verilebilir; Tristan da Cunha’ya en yakın kara kütlesi St. Helana’dır. Aralarında yaklaşık 2.430 km vardır. En yakın kıta kenti 2.778 km doğuda Güney Afrika Cumhuriyeti’nde Cape Town’dır.

Inaccessible ve Gough adaları Yeryüzü Kalıtı Dizelgesi’ndedir(Dünya Mirası Listesi) ve Gough Adası’nda Güney Afrika Cumhuriyeti’nin gözlemevi olarak kiraladığı bir üs olan Güney Afrika Ulusal Antarktika Programı/SANAP bulunmaktadır.

Tristan da Cunha Adaları, St. Helena Adası’nın 2.430 km güneybatısındadır ve coğrafi koordinatları ise kabaca 37-15 güney paralelleri ile 12-30 batı meridyenleridir. Tristan da Cunha Adaları (Gough Adası 68 km², Inaccessible Adası 14 km², Tristan da Cunha 12,6 km², Nightingale Adası 3,2 km²) 98 km²’lik bir alan kaplar ve 40 km’lik bir kıyı şeridine sahiptir.

Tristan da Cunha, Cape Town ve Buenos Aires arasındaki deniz ticaret rotası üzerinde yer alan yeryüzü’nün en yalnız adasıdır.

Adanın konumu.

Tristan da Cunha Adası ortasında yanardağ kökenli bir tepe ve çevresine doğru alçalan yamaçları ile bu yamaçlarla okyanus arasında sıkışmış küçük kıyı ovalarından oluşmaktadır. 2.060 m’lik Kraliçe Mary Tepesi ise bütün denizaşırı bölgenin ve hatta bütün Güney Atlantik’in en yüksek noktasıdır ve deniz ulaşımında geçmişten beri büyük öneme sahiptir. Kraliçe Mary Yanardağı’nın doruğunda 300 m genişliğinde bir yanardağ ağzı bulunmaktadır. Kış aylarında bu yanardağ ağzı içinde bulunun göl donmaktadır ve yanardağın üst yamaçlarında kar örtülerine rastlanılmaktadır.  Tristan da Cunha ve Nightingale adaları etkin birer yanardağdır, Tristan da Cunha son patlamasını 1962’de gerçekleştirirken Nightingale son olarak 2004’te patlamıştır. 1961 yılında etkinliğe geçen Kraliçe Mary Yanardağı adada yaşayan halk için bir doğal yıkıma yol açmıştır. O tarihte Edinburgh of the Seven Seas’te yaşayan halk adadaki evleri terk edip İngiltere’ye taşınmak durumunda kalmışlardır. Bu olaydan sonra 2 yıl süren çalışmalar sonucunda hasarın boyutlarının büyük olmadığı kararı verilmiş ve 1963 yılında ada halkı yeniden eski evlerine dönmüştür.

Adanın kuzeybatısındaki tek yerleşim yeri olan Edinburgh of the Seven Seas

Atlas Okyanusu üzerinde oluşan fırtınalardan da ada oldukça çok etkilenmektedir. Ada halkı ve adada bulunan canlılar, güçlü sağanak yağmurların ve zaman zaman saatteki hızları 190 km’yi bulan güçlü rüzgarların etkisi altında kalabiliyor. Bu güçlü rüzgarlar ada halkının beslediği ve yararlandığı küçük ve büyük baş hayvanların telef olmasına ve adada bulunan yerleşim yerlerinin önemli biçimde zarar görmesine neden olabilmektedir.

Adalarda ılıman deniz iklimi görülürken hava hafif ticaret rüzgarlarıyla ılımanlığını korumaktadır ancak St. Helena’ya göre biraz daha soğuma eğilimindedir. Yaz sıcaklıkları 25°C’ı geçmemektedir. Ada yıllık ortalama 1,67 m³ yağış almaktadır.

Adada toplanan ilk bitki türü mercan boncuğu(Nertera depressa) bitkisidir.

Uluslararası Kuş Yaşamı Derneğince, Önemli Kuş Alanı olarak sayılan adalar 13 deniz ve 2 kara kuşu türüne ev sahipliği yapmaktadır. Kuzey Rockhopper penguenleri, sarı burunlu Atlantik albatrosu, isli albatros, Atlantik fırtına kuşu, büyük kanatlı fırtına kuşu, yumuşak tüylü fırtına kuşu, geniş gagalı prion, gri fırtına kuşu, büyük yelkovan kuşu, isli yelkovan kuşu, Tristan yırtıcı martısı, Antarktika deniz kırlangıcı, kahverengi deniz kırlangıcı deniz kuşu türlerini oluşturmaktadır.

Rockhopper pengueni(Eudyptes moseleyi)

Tristan ve Gough adaları Atlantik fırtına kuşu için yeryüzündeki tek üreme alanları olarak biliniyor. Inaccessible Adası da gözlüklü fırtına kuşunun tek üreme alanı olarak biliniyor. Bununla birlikte Tristan albatrosunun tek üreme alanı Gough ve Inaccessible adaları. Tristan ardıç kuşu kuzey adalarının Inaccessible su tavuğu ise Inaccessible Adası’nın endemik türleridir. Ayrıca adaların çevresinde zaman zaman yunuslar ve balinalar görülebilmektedir.

Sarı burunlu albatros(Thalassarche chlororhynchos)

Adanın yalnızca kuzeybatı ucu, diğer geri kalan dağlık ve kayalık alanlara göre düze daha yakındır ve adanın yalnızca bu bölümünde yerleşim söz konusudur. Tristan da Cunha Adaları’nda Toplam yol ağı 20 km’dir. Bunun 10 km’si ise asfalt kaplı değildir.

Ada topoğrafyası

Ekonomide çok büyük oranda Birleşik Krallık’a bağlı olan adalarda yerel toplum balıkçılık, hayvancılık ve el işi ürünleriyle geçimini sağlamaya çalışmaktadır. Tristan da Cunha Adası’nda da ekilebilir alan sıkıntısı vardır. Adalarda kahve, mısır, patates ve türlü sebzeler yetişirken türlü balık ürünlerinin yanında ıstakoz, hayvancılık ve kerestecilik önemli gelir kaynaklarıdır. Üretim de daha çok doğa kaynaklı el sanatlarına dayanmaktadır.

Paketlenmiş satışa hazır ıstakozlar

Adaya ilk yerleşen 1810 yılında Amerikalı Jonathan Lambert olmuştur ancak adada 2 yıl yaşayabilmiş ve 1812’de boğulmuştur. 1816’dan sonra ise adaya İngilizler yerleşmeye başlamışlar ve 1856’da ada nüfusu 71 kişi olmuştur. Ancak bir sonraki yıl ada nüfusu açlıktan kaçanlar yüzünden 28’e düşmüştür. 1961’de yanardağ etkinliğinden dolayı kurtarılan ada sakinleri daha sonra yeniden yerleştirilse de Birleşik Krallık’taki yaşama alışıp dönmeyenler olmuştur. Aralık 2015 verilerine göre Tristan da Cunha Adası’nda 268 kişilik soyutlanmış bir toplum yaşamını sürdürmektedir.

Adalar ve tüm denizaşırı bölge 0 UTC zaman diliminde yer almaktadır. Adalarda, Nisan ayının 3. Pazartesi’si Kraliçe Elizabeth’in doğum günü kutlamaları yapılmaktadır. Tüm denizaşırı bölgede 1 Eylül 2009’da kabul edilen St. Helena, Ascension ve Tristan da Cunha Anayasası yürürlüktedir. Adalar İngiliz ortak hukuku ve yerel yönetmeliklerle yönetilir. Seçmen yaşı 18’dir. Devlet Başkanı 6 Şubat 1952’den beri Kraliçe Elizabeth, Hükumet Başkanı ise 29 Ekim 2011’den beri Vali Mark Capes’tir.

Başkent……….: Edinburgh of the Seven Seas
Dil………………: İngilizce
Nüfus………….: 268 kişi(Aralık 2015)
Dinler………….: Hristiyanlık(Anglikan ve Katolik)
Para Birimi…..: Pound Sterling(GBP)

Tristan da Cunha Adası’nda şimdilerde bir kafe, bir küçük market, bir yüzme havuzu, yerel bir radyo istasyonu(Haftada 4 gün yayın yapıyor ve bunun yanında İngiliz BFBS kanalının televizyon ve radyo yayınlarına da ulaşılabilmektedir.) ve bir video dükkanı bir okul, bir hastahane, bir postane, ufak bir müze, bir pastahane, iki kilise ve bir bar mevcut. Tristan da Cunha’daki tek liman ise Calshot Limanı’dır ancak adalara herhangi bir hava ulaşımı söz konusu değildir. Adaya yılda bir kez uğrayan RMS St. Helena adlı tek yük gemisi posta, konserve gıda, videolar, kitaplar-dergiler, tıbbi ürünler ve ara sıra ziyaretçi getirmektedir.

Adada işsizlik kavramına rastlamak çok olanaklı değildir. Okullarını bitiren genç erkek ve kız bireylerin işleri hazırdır. Adadaki genç kızlar eğitimlerini son zamanlarda St. Helena’da sürdürmektedirler ve genç kızlar giderek adada aydın seçkinler durumuna gelmektedirler.

Kaynakça

CIA
Geography About

Dark Roasted Blend

Tristan DC

BİR YANIT BIRAK

Lütfen yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı buraya giriniz